Trẻ tăng động là một thách thức không nhỏ với các bậc cha mẹ. Khi con gặp khó khăn trong việc tập trung, kiểm soát hành vi và cảm xúc, nhiều phụ huynh cảm thấy lo lắng, bất lực. Tuy nhiên, với những phương pháp giáo dục phù hợp và sự kiên trì đồng hành, cha mẹ hoàn toàn có thể giúp con phát triển tích cực, cải thiện kỹ năng học tập – giao tiếp – tự lập mỗi ngày. Trong bài viết này, Edunow chia sẻ cách dạy trẻ tăng động tại nhà và tại trung tâm, dựa trên kinh nghiệm giáo dục đặc biệt từ đội ngũ giáo viên có chứng chỉ sư phạm chuyên sâu tại trung tâm của chúng tôi.
Tăng động là gì? Nhận biết dấu hiệu để can thiệp kịp thời
Khái niệm tăng động dưới góc nhìn giáo dục
Tăng động (ADHD – Attention Deficit Hyperactivity Disorder) thường được nhắc đến với biểu hiện đặc trưng: thiếu tập trung, hiếu động quá mức và bốc đồng. Tuy nhiên, ở góc độ giáo dục đặc biệt, chúng tôi xem đây là một rào cản trong khả năng tự kiểm soát hành vi chứ không phải một bệnh lý.
Các biểu hiện trẻ bị tăng động thường gặp:
Dưới đây là tổng hợp các biểu hiện của trẻ tăng động
- Khó ngồi yên một chỗ, thường xuyên chạy nhảy, leo trèo không đúng lúc
- Hay nói leo, cắt ngang người khác đang nói
- Dễ nổi nóng, mất kiểm soát cảm xúc
- Thiếu tập trung trong học tập, hay làm sai sót do mất chú ý
- Gặp khó khăn trong việc hoàn thành nhiệm vụ theo trình tự
Những nguyên tắc vàng trong cách dạy trẻ tăng động tại nhà.
Ưu tiên sự kiên nhẫn và nhất quán
Trẻ tăng động không cố ý “gây rối” hay “khó bảo”, mà đơn giản là các con khó kiểm soát hành vi và cảm xúc của mình. Vì thế, cha mẹ cần kiên nhẫn, giữ giọng nói bình tĩnh, tránh quát mắng, đe dọa.
Ngoài ra, việc duy trì lịch trình cố định (giờ học, giờ chơi, giờ ăn…) giúp trẻ giảm bốc đồng và tăng khả năng tự điều chỉnh.
Phương pháp khen thưởng hành vi tích cực
Tăng động không có nghĩa là trẻ không làm được điều tốt. Hãy ghi nhận và khen ngợi những hành vi đúng, dù là nhỏ nhất: “Con ngồi học 10 phút liên tục rất giỏi!”, “Con biết xếp hàng chờ tới lượt rồi đó!”
Gợi ý: Dùng bảng sticker, hình dán thưởng – mỗi hành vi tốt được một ngôi sao nhỏ.
Cách dạy trẻ tăng động tại nhà: Chi tiết theo từng kỹ năng
Phát triển khả năng tập trung
Chiến lược dạy tại nhà:
- Bắt đầu với nhiệm vụ đơn giản (5 – 10 phút), tăng dần thời gian theo ngày
- Sử dụng đồng hồ hẹn giờ để giúp trẻ biết rõ thời gian làm việc
- Chia nhỏ bài học thành từng phần, có phần nghỉ ngắn sau mỗi nhiệm vụ
- Mẹo: Đặt bàn học nơi ít bị phân tán (không gần tivi, cửa sổ, đồ chơi…)
Rèn luyện kỹ năng ngồi yên và kiểm soát cơ thể
- Một số bài tập vận động có kiểm soát:
- Trò chơi giữ thăng bằng: đứng trên một chân, đi theo đường thẳng
- Tập yoga cho trẻ em (tư thế cây, tư thế mèo – bò…)
- Ngồi ghế hơi hoặc ghế rung nhẹ khi học (giúp giải phóng năng lượng nhưng vẫn tập trung)
Giao tiếp – ứng xử xã hội
- Trẻ tăng động thường nói chen, không chờ lượt, dễ nổi nóng, cha mẹ có thể dạy con:
- Trò chơi “luân phiên”: chơi rút gỗ, cá ngựa để rèn kỹ năng chờ đợi
- Diễn tập tình huống: “Nếu bạn giành đồ chơi, con nên làm gì?”
- Dạy cách nhận biết cảm xúc bản thân: “Khi con thấy bực, con đặt tay lên ngực và hít sâu nhé!”
Gợi ý một số hoạt động hiệu quả tại trung tâm và tại nhà
- Loại kỹ năng Hoạt động gợi ý
- Tập trung Ghép hình, xếp Lego theo mẫu, tìm điểm khác biệt
- Kiểm soát hành vi Chơi theo luật, thi đua “ai ngồi yên lâu hơn”
- Ngôn ngữ – giao tiếp Đọc sách tranh cùng con, trò chuyện theo chủ đề
- Vận động kết hợp học tập Vừa đếm số vừa bật nhảy, vừa đọc chữ vừa dán hình
- Cảm xúc Hộp “cảm xúc”: con vẽ lại cảm xúc mỗi ngày, học cách gọi tên cảm xúc
Lưu ý quan trọng khi dạy trẻ tăng động
- Không gắn nhãn “con hư”, “con nghịch” – điều này ảnh hưởng tiêu cực đến lòng tự trọng
- Luôn báo trước các thay đổi trong lịch trình để trẻ chuẩn bị tinh thần
- Tăng thời gian chơi tự do ngoài trời: giúp giảm bốc đồng, tăng sự tập trung
- Tránh các thiết bị điện tử quá nhiều, vì dễ gây phân tâm và rối loạn giấc ngủ
Dạy trẻ tăng động không thể “chữa trong vài ngày”, nhưng với lộ trình phù hợp – kết hợp giữa can thiệp chuyên môn và sự kiên trì của gia đình, trẻ sẽ tiến bộ từng bước vững vàng. Nếu bạn ở Đà Nẵng nhưng chưa biết trung tâm dạy trẻ tăng động giảm chú ý Đà Nẵng uy tín. Hãy liên hệ Edunow để được tư vấn và can thiệp cho con sớm nhất.
